Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

De ziekte is zeer zeldzaam. De prevalentie is niet gekend en varieert naargelang de populatie die wordt bestudeerd (1/100.000-1/1.000.000),maar de aandoening komt vaker voor in landen waar huwelijken tussen bloedverwanten frequent voorkomen.

Nagenoeg 50% van de patiënten wordt symptomatisch voor de leeftijd van 3 jaar. De typische presentatie van syndroom van Jervell en Lange-Nielsen (JLNS) is een congenitaal doof kind dat episodes van syncope ervaart tijdens periodes van stress, fysieke inspanning, of angst. Doofheid is congenitaal, bilateraal, zeer ernstig en sensorineuraal. Het QT-interval is meestal duidelijk verlengd (>500 ms) en geassocieerd met tachyaritmie (waaronder ventriculaire tachycardie, episodes van torsade de pointes (TdP) ventriculaire tachycardie en ventrikelfibrilleren) die syncope of acute dood kan veroorzaken. Het is een van de meest ernstige vormen van LQTS. Patiënten worden veel vroeger symptomatisch dan bij eender welke andere vorm van LQTS, met uitzondering van LQTS gerelateerd aan calmoduline. Nagenoeg 90% van de patiënten ervaart cardiale gebeurtenissen uitgelokt door intense of plotse emotie, competitieve sport, angst of in koud water springen.

De ziekte wordt veroorzaakt door homozygote of samengesteld heterozygote mutaties in het gen KCNQ1 (locus LQT1; 11p15.5) of in het gen KCNE1 (locus LQT5; 21q22.1-q22.2), en wordt op autosomaal recessieve manier overgeërfd.

Diagnose is gebaseerd op aanwezigheid van congenitale sensorineurale doofheid, lange QT-intervallen, en causale mutaties van de ziekte in het gen KCNQ1 of in het gen KCNE1. Moleculair genetisch testen is klinisch beschikbaar.

Differentiële diagnoses voor gehoorverlies zijn onder meer andere vormen van syndromale en niet-syndromale congenitale en verworven aandoeningen geassocieerd met sensorineuraal gehoorverlies. Differentiële diagnoses voor cardiale gebeurtenissen zijn onder meer andere vormen van LQTS, afwijkingen van elektrolytenevenwicht (hypokaliëmie, hypomagnesiëmie, en hypocalciëmie), orthostatische hypotensie, vasovagale syncope, en door medicatie geïnduceerd LQTS.

Prenataal testen en pre-implantatie genetische diagnoses zijn mogelijk beschikbaar voor families met een gekende causale mutatie van de ziekte.

Het overervingspatroon is autosomaal recessief en erfelijkheidsadvies wordt aangeraden. Het risico voor een nakomeling om de ziekte over te erven bedraagt 25% wanneer beide ouders heterozygote dragers van de mutatie zijn. Ouders hebben mogelijk syndroom van Romano-Ward, maar doorgaans is dit zeer mild.

Implantatie van een cochleaire prothese is voordelig voor gehoorverlies bij JLNS. Het voornaamste doel van ziektebeheer van JLNS is preventie van syncope, hartstilstand en acute dood. De therapeutische benadering wordt bemoeilijkt door de vroege leeftijd waarop de meeste patiënten symptomatisch worden. Aangezien de werkzaamheid van bètablokkers bij JLNS goed maar niet volledig is, dient een implanteerbare cardioverter-defibrillator (ICD) ernstig overwogen te worden alsook, indien nodig, sympathische denervatie van linkerhart (LCSD). Echter, zelfs met bijkomende therapie (pacemaker, ICD, en LCSD) ervaart meer dan 50% van de patiënten bijkomende symptomen, en lopen ze risico op acute dood. Familieleden dienen een opgeleid te worden in cardiopulmonale resuscitatie, aangezien tot wel 95% van de patiënten met JLNS een cardiale gebeurtenis ervaart voor de volwassenheid.

Meer dan de helft van onbehandelde kinderen sterft voor de leeftijd van 15 jaar.

Laatste update: september 2020 - Deskundige recensent(en): Pr. Peter SCHWARTZ