Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

De prevalentie van ST-1 is niet gekend maar de ziekte komt minder frequent voor dan sialidose type 2 (ST-2). De prevalentie van sialidose (types 1 en 2 samen) werd geschat op ongeveer 1/5.000.000-1/1.500.000 levendgeborenen.

De ziekte manifesteert zich meestal tijdens de adolescentie (aanvang meestal tussen 12 en 25 jaar) met gangstoornissen, moeilijkheden bij het stappen en/of verlies van gezichtsscherpte. Bijna alle patiënten vertonen een kersrode vlek op het netvlies. Ze kunnen ook lijden aan gegeneraliseerde myoclonus, in sommige gevallen geassocieerd met insulten en ataxie. Het kleurenzicht vermindert progressief terwijl nachtblindheid optreedt, en in sommige gevallen zijn hoornvliestroebelingen en nystagmus aanwezig. Het intellectuele vermogen is normaal. In tegenstelling tot ST-2 vertonen patiënten geen faciale dysmorfie, botdysplasie of psychomotorische achterstand.

ST-1 is het gevolg van een mutatie in het gen N-acetyl-alfa-neuraminidase-1 (NEU1) (6p21), dat codeert voor het lysosomale enzym neuraminidase. Dit enzym initieert de degradatie van sialoglycoconjugaten in lysosomen. Mutaties leiden tot een vermindering van de enzymactiviteit en bijgevolg tot accumulatie van sialyloligosacchariden in weefsels. De ernst van de ziekte is gerelateerd aan de mate van residuele activiteit van neuraminidase in vivo en varieert tussen patiënten.

Een oftalmologisch onderzoek (fundoscopie) kan bilaterale kersrode vlekken visualiseren. Beeldvorming van de hersenen met magnetische resonantie kan bij vergevorderde gevallen diffuse hersenatrofie aantonen, maar is meestal normaal bij een eerste onderzoek. Detectie van sialyloligosacchariden in de urine wijst in de richting van een diagnose, maar de excretiegehaltes kunnen vrij laag zijn. De diagnose dient te worden bevestigd met het aantonen van deficiënte neuraminidase-activiteit (in aanwezigheid van normale bèta-galactosidase-activiteit) in leukocyten of, bij voorkeur, in fibroblasten in cultuur. De diagnose kan ook bevestig worden door moleculair genetisch testen waarbij mutaties in het gen NEU1 worden aangetoond.

De voornaamste differentiële diagnose is galactosialidose, die gekarakteriseerd wordt door deficiëntie van zowel neuraminidase als bèta-galactosidase.

Prenatale diagnose kan uitgevoerd worden door meting van de enzymactiviteit of door moleculaire genetische analyse indien het onderliggende moleculaire defect in de familie voldoende vastgesteld werd.

ST-1 wordt overgeërfd op een autosomaal recessieve manier. Erfelijkheidsadvies is mogelijk.

Er bestaat geen remedie voor ST-1 en het ziektebeheer dient multidisciplinair te gebeuren zodat een aangepaste symptomatische behandeling kan worden toegepast, wat essentieel is om de levenskwaliteit van getroffen patiënten te verbeteren. In ernstige gevallen kunnen patiënten nood hebben aan een rolstoel.

De ziekte lijkt geen grote impact te hebben op de levensverwachting, maar de levenskwaliteit kan beïnvloed worden door myoclonus en de gevolgen hiervan op de mobiliteit.

Laatste update: november 2015 - Deskundige recensent(en): Dr. Roseline FROISSART - Dr. Nathalie GUFFON-FOUILHOUX