Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

De geschatte prevalentie bedraagt 1 op 20.000 in Europe en de dragerschapsfrequentie bedraagt ongeveer 1 op 70. De prevalentie van HFI in de volwassen populatie is niet gekend.

HFI uit zich meestal in de zuigelingentijd op het moment van spenen (wanneer fructose wordt toegevoegd aan het dieet) met hypoglykemie, lactaatacidose, ketose met herhaaldelijk braken, buikpijn en systemische manifestaties na consumptie van voedsel dat fructose bevat. Aanhoudende ingestie van fructose en verwante suikers (zoals sucrose en sorbitol) kan leiden tot groeiachterstand, hepatomegalie, proximale tubulaire disfunctie, lever- en nierfalen, insulten, coma en risico op overlijden. Alle patiënten bereiken de volwassenheid, ontwikkelen een natuurlijke afkeer van fruit/zoetigheden, en melden een levenslange voorgeschiedenis van braken en hypoglykemie na ingestie van fructose. Tandcariës is afwezig bij een significant deel van de volwassen populatie met HFI (wat een hint kan geven bij de diagnose). Soms kan de diagnose gesteld worden bij een volwassene die, vanwege zijn aversie voor fructose, alle voedsel dat fructose bevat, heeft gebannen sinds de kindertijd.

HFI wordt veroorzaakt door mutaties in het gen ALDOB (9q22.3) dat codeert voor het enzym aldolase B. Vanwege deficiëntie van fructose-1-fosfaataldolase B kunnen getroffen individuen fructose niet volledig metaboliseren in de lever, de darm en de nieren, wat leidt tot accumulatie van het substraat fructose-1-fosfaat en daaropvolgende depletie van adenosinetrifosfaat.

Een vroege diagnose is essentieel, aangezien patiënten vrij van symptomen kunnen leven door fructose uit hun dieet te bannen. Wanneer het klinisch beeld en de nutritionele en familiale voorgeschiedenis suggestief zijn, wordt HFI bevestigt door moleculaire diagnose op DNA van perifere leukocyten. In zeer zeldzame gevallen, wanneer geen mutatie gevonden kan worden, kan een leverbiopsie uitgevoerd worden om de activiteit van aldolase B te bepalen.

Differentiële diagnoses omvatten pylorusstenose, gastro-oesofageale reflux, galactosemie, tyrosinemie, glycogeenstapelingsziekte, ornithine transcarbamoylasedeficiëntie, ziekte van Wilson, tumor van hematopoietische en lymfoïde weefsels en fructosemalabsorptie.

Prenatale diagnose is technisch mogelijk bij families met gekende mutaties, maar wordt niet geïndiceerd vanwege de goedaardige aard van deze conditie.

HFI is een autosomaal recessieve aandoening.

Wanneer er een vermoeden is van HFI dient fructose uit het dieet gew te worden. Dit betekent het vermijden van elk voedsel dat fructose, sucrose en/of sorbitol bevat, ofwel van nature ofwel toegevoegd bij bewerking, inclusief bepaalde farmacologische bereidingen en voeding voor zuigelingen. De voordelige klinische en chemische effecten van de onthouding worden meestal binnen enkele dagen waargenomen. Multivitaminebereidingen kunnen voorgeschreven worden om vitaminen te vervangen, vooral vitamine C en folaten. In geval van acute intoxicatie kunnen intensieve zorgen en ondersteunende maatregelen vereist zijn.

De prognose van HFI is gunstig met een normale groei, intelligentie en levensverwachting.

Laatste update: september 2015 - Deskundige recensent(en): Pr. Philippe LABRUNE