Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

De incidentie van MH-reacties gaat van 1/5.000 tot 1/50.000-100.000 anesthesieën. De genetische prevalentie van de genetische anomalieën kan echter tot 1/400 individuen bedragen. Er werd een significant mannelijk overwicht gerapporteerd.

De klinische symptomen van MH zijn zeer variabel, gaande van een zelfbeperkend verloop met milde of matige symptomen tot fulminante MH-crises. De klassieke tekenen van MH omvatten duidelijke hyperthermie, tachycardie, supraventriculaire en ventriculaire aritmie, tachypnoe, verhoogde productie van koolstofdioxide, verhoogd verbruik van zuurstof, acidose, geïsoleerde spasmen van de musculus masseter (wangkauwspier) of gegeneraliseerde rigiditeit en rabdomyolyse van spieren, die allen gerelateerd zijn aan een hypermetabole respons. Bij onbehandelde patiënten zijn meervoudig orgaanfalen (waaronder acuut nierfalen) en circulatiestilstand het eindstadium van de ziekte.

In de meeste gevallen wordt MH veroorzaakt door een defect van de ryanodine-receptor. Er werden meer dan 400 varianten geïdentificeerd in het gen voor ryanodine-receptor (RYR1), gesitueerd op chromosoom 19q13.1, en minstens 34 hiervan zijn causaal voor MH. De pathofysiologische veranderingen van MH zijn het gevolg van een ongecontroleerde toename van myoplasmatisch calcium, dat biochemische processen activeert gerelateerd aan activatie van spieren. Als gevolg van ATP-depletie wordt de integriteit van spiermembranen aangetast, wat leidt tot hyperkaliëmie en rabdomyolyse. Voorvallen van MH worden voornamelijk uitgelokt door volatiele anesthetica en succinylcholine. Uiterst zeldzame spanningen zoals fysieke inspanning, emotie en hitte kunnen een reactie uitlokken.

Een vroege diagnostische aanwijzing is een verhoging van koolstofdioxide aan het einde van de expiratie. Analyses van gassen in arterieel bloed tonen een combinatie van respiratoire en metabole acidose met negatief base-overschot, lactemie, hypercapnie, en hypoxemie. Diagnostisch testen is gebaseerd op de beoordeling van de mate van verkramping van spierbiopten in-vitro als reactie op halothaan en cafeïne. Andere geneesmiddelen zoals ryanodine en 4-chloro-m-cresol werden ook reeds gebruikt maar maken geen deel uit van een standaard protocol. Er wordt een diagnose van MH gesteld wanneer de krachten van de contracturen boven een bepaalde drempelwaarde liggen na blootstelling aan deze substanties. Opheldering van de genetische veranderingen heeft geleid tot de introductie, tot dusver op beperkte basis, van genetisch testen op vatbaarheid voor MH. Naarmate de sensitiviteit van genetische testen toeneemt, zal moleculaire genetica in toenemende mate nuttig zijn voor de identificatie van individuen die risico lopen.

De differentiële diagnose van een fulminante M-crisis omvat sporadisch feochromocytoom, serotoninesyndroom, neuroleptisch maligne syndroom (zie deze termen), anafylactische reactie, schildkliercrisis en sepsis.

MH wordt op een autosomaal dominant overgeërfd. Erfelijkheidsadvies is mogelijk voor families waarbij een causale mutatie van de ziekte gekend is.

Dantroleennatrium is een specifieke antagonist van de pathofysiologische veranderingen bij MH en dient steeds beschikbaar te zijn wanneer algemene anesthesie wordt toegediend. Bij een vermoeden van MH dient de toediening van uitlokkende agentia onmiddellijk stopgezet te worden en dient anesthesie verdergezet te worden met intraveneus propofol, opioïden en/of sedativa. Tijdens een MH-crisis dient dantroleen toegediend te worden met een dosering van 2,5 mg/kg, en dit elke 5-10 minuten tot de patiënt gestabiliseerd is. Volumeresuscitatie en toediening van vasopressoren kan nodig zijn om de hemodynamica te stabiliseren. Koeling (met koude intraveneuze vloeistoffen, topisch ijs of speciale koelingsdekens) is essentieel aangezien hoge temperaturen een gevestigde MH-reactie verergeren.

Het syndroom is waarschijnlijk fataal zonder behandeling, maar dankzij de grote vooruitgang van de kennis van de klinische manifestaties en de pathofysiologie van het syndroom is de mortaliteit van MH gedaald van meer dan 80%, dertig jaar geleden, tot minder dan 5% vandaag.

Laatste update: februari 2015 - Deskundige recensent(en): Dr. Neil POLLOCK - Dr. Henry ROSENBERG - Dr. Kathryn STOWELL