Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

De geschatte prevalentie varieert volgens de geografische regio: 1/5.000 in de VSA, ongeveer 1/3.000 bij volwassenen in het VK. De vorm met aanvang in de volwassenheid vertegenwoordigt 85-90% van de vormen van MG in Europa en de VSA. De geslachtsverhouding tussen man en vrouw bedraagt 1:3 voor patiënten jonger dan 40 jaar, is gelijk voor patiënten tussen 40 en 50 jaar, en bedraagt ongeveer 1,5:1 voor oudere patiënten.

Gewoonlijk vertonen patiënten oculaire symptomen, voornamelijk diplopie en unilaterale of bilaterale ptose. Bij ongeveer 15% van de patiënten met oculaire indicaties is er geen evolutie naar gegeneraliseerde myasthenia. Binnen 2 tot 3 jaar na de initiële aanvang van de symptomen ontwikkelt het merendeel van de patiënten (ongeveer 80%) gegeneraliseerde, fluctuerende spierzwakte die erger wordt bij inspanning en verbetert door te rusten. Symptomen, die vaak erger zijn op het einde van de dag, zijn onder meer vermoeidheid, dysfagie, dysfonie, dyspneu bij inspanning of orthopneu. In ernstige gevallen kunnen moeilijkheden met kauwen, verstikking en het terugvloeien van maaginhoud langs de neus waargenomen worden. De bovenste ledematen worden meer getroffen door spierzwakte dan de onderste ledematen. Een hangend hoofd, de afwezigheid van gelaatsuitdrukking en pijn aan de nek kunnen ook aangetroffen worden. In ernstige gevallen kan een myasthenische crisis voorkomen, wat leidt tot een acuut falen van de ademhaling. Bij een dergelijke crisis zijn mechanische beademing en toediening van voedsel via een nasogastrische sonde vereist. Een myasthenische crisis komt voor in ongeveer 20% van de getroffen patiënten, vooral wanneer een behandeling ontbreekt. Ongeveer 10-15% van de patiënten hebben een geassocieerd thymoom dat in de meeste gevallen kwaadaardig is, en meer dan 50% van de jonge patiënten (vooral vrouwen) vertonen een folliculaire thymushyperplasie.

De precieze pathogenese is niet gekend maar MG wordt gemedieerd door circulerende antilichamen tegen verscheidene receptoren in de spieren, waaronder acetylcholinereceptor (AChR), spier-specifiek receptor tyrosine kinase (MuSK) en low-density lipoproteïne receptor-gerelateerde proteïne 4 (LRP4). Er wordt vermoed dat de thymus de productie van antilichamen uitlokt in de vorm van anti-AChR antilichamen. De ziekte kan ook uitgelokt worden door geneesmiddelen.

De diagnose wordt vermoed op basis van fluctuerende spierzwakte. Een grondige voorgeschiedenis is essentieel om dit patroon te identificeren. Een klassiek kenmerk is snel vermoeid worden. Het aanbrengen van ijs op de ogen van patiënten met ptose (ijstest) leidt bij de meeste patiënten tot een verbetering van de toestand. De diagnose kan bevestigd worden aan de hand van specifieke laboratoriumtesten voor antilichamen tegen AChR of MuSK die in respectievelijk 85% en ongeveer 6% van de patiënten aanwezig zijn. Sommige patiënten hebben antilichamen tegen LRP4. Er worden echter ook gevallen zonder deze antilichamen aangetroffen. Radiografie, computertomografie (CT) of beeldvorming met magnetische resonantie (MRI) zijn nodig om thymoom of folliculaire thymushyperplasie op te sporen.

Differentiële diagnoses omvatten congenitale MG, Lambert-Eaton myasthenisch syndroom, ALS, mitochondriale myopathie, botulisme en polymyositis (zie deze termen).

Het merendeel van de patiënten met MG reageert goed op behandeling. Een brede gamma van geneesmiddelen kan gebruikt worden om de symptomen van de ziekte te beheersen en een auto-immuunreactie te onderdrukken. Deze omvatten acetylcholinesteraseremmers (voor patiënten met anti-AChR-antilichamen), immuunsuppressiva zoals orale steroïden, azathioprine, mycofenolaatmofetil, methotrexaat en tacrolimus. Ook ciclosporine en cyclofosfamide werden gebruikt, net als rituximab in ernstige gevallen. Een myasthenische crisis en snelle achteruitgang kunnen behandeld worden met intraveneuze immunoglobulinen (IVIg's) en plasmaferese. Thymectomie wordt aangeraden voor jonge patiënten met anti-AChR-antilichamen en voor patiënten met thymoom.

De natuurlijke evolutie van MG houdt een graduele verbetering in, maar zeldzame ernstige gevallen kunnen levensbedreigend zijn. De algehele prognose met behandeling is echter zeer gunstig.

Laatste update: november 2014 - Deskundige recensent(en): Dr. Sonia BERRIH-AKNIN - Pr. Bruno EYMARD