Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

De prevalentie van IC/BPS bedraagt ongeveer 1/200-2.000 bij vrouwen en 1/2.450-12.500 bij mannen. De prevalentie van IC alleen bedraagt minder dan 1/2.000. Het geschatte aantal niet-gerapporteerde gevallen ligt mogelijk veel hoger. Vrouwen worden vaker getroffen dan mannen (met een verhouding van 9:1).

IC wordt gekenmerkt door een permanente of intermitterende onaangename sensatie (pijn, druk, spasmen van blaas) ter hoogte van bekken (of vulvaire, suprapubische, pubische, vaginale, perineale, scrotale of urethrale regio) gedurende meer dan 6 maanden, die vaak erger wordt wanneer de blaas zich vult. Beperkte blaascapaciteit komt vaak voor maar is geen vereiste voorwaarde. Pollakisurie, nycturie en urgente mictiedrang zijn vaak geassocieerd met IC. Er kunnen twee types van IC onderscheiden worden: Hunner-type en niet-Hunner-type.

De precieze etiologie van de aandoening is niet gekend en mogelijk multifactorieel. Mogelijke factoren zijn urotheliale veranderingen met verhoogde permeabiliteit van urinecomponenten, voorafgaande infectie (waaronder voorgeschiedenis met bacteriële cystitis), hormonale, vasculaire of neurologische afwijkingen, trauma, inflammatie, of auto-immuunziekte. Overige mogelijke risicofactoren zijn onder meer operatie aan bekken, veranderingen van microbioom, gereduceerde microcirculatie, intolerantie voor histamine, disfunctie van bekkenbodem, endometriose, genetische factoren, en psychologische factoren.

IC is een uitsluitingsdiagnose. Diagnose is gebaseerd op voorgeschiedenis van patiënten, vragenlijsten, pijnprotocol, mictiedagboek, en lichamelijk onderzoek met onder meer in kaart brengen van pijn en analyse van urine. Bijkomende onderzoeken zijn onder meer echografie, uroflowmetrie, urethrocystoscopie, flow-elektromyografie en urodynamisch onderzoek, provocatietest (e.g. KCl-test), hydrodistensie van blaas, en biopsie van blaas onder anesthesie gecombineerd met gestandaardiseerde bepaling van aantal mestcellen. Fecesonderzoek kan ook nuttig zijn.

Differentiële diagnoses zijn onder meer tal van aandoeningen van musculoskeletaal systeem en bindweefsel, gastro-intestinale ziekten, gynaecologische ziekten, neurologische aandoeningen, psychologische aandoeningen, en urologische ziekten.

Behandeling is meestal symptomatisch, en gaat van niet-invasieve gedragstherapie tot orale medicatie, complementaire medicinale, intravesicale therapie (instillatie), transurethrale procedures, invasieve/chirurgische interventies, en maatregelen voor revalidatie. Er wordt een gefaseerde benadering aangeraden, en therapie dient geïndividualiseerd te zijn. Cystectomie en aanleggen van een omleiding van urinewegen is een laatste middel, zij het met uitstekende resultaten op vlak van pijnbestrijding bij patiënten met IC.

IC is een invaliderende ziekte die de levenskwaliteit sterk beïnvloedt, onder meer op fysiek, psychologisch, huiselijk, sociaal, seksueel en beroepsmatig vlak. IC is een chronisch recidiverende of chronisch progressieve ziekte. Meestal leidt IC tot een blaas met zeer lage capaciteit, pollakisurie, en ondraaglijke pijn.

Laatste update: september 2020