Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

Tot op heden werden minder dan 100 gevallen van autosomale overgeërfde agammaglobulinemie gerapporteerd.

Patiënten met autosomale agammaglobulinemie zijn niet in staat voldoende immunoglobulines (Ig) te produceren en hebben bijgevolg een verhoogd risico om infecties te ontwikkelen. Vaak komen zij onder de medische aandacht met een dramatische infectie op een leeftijd onder de 2 jaar. Sepsis, meningitis, pneumonie met empyeem, pyodermie (geassocieerd met neutropenie), ernstige diarree en enterovirale infectie zijn veelvoorkomend. Doorgaans zijn ze gezond tussen infecties. De aanvangsleeftijd varieert maar infecties ontwikkelen zich doorgaans gedurende de eerste zes levensmaanden. Gangbare klinische kenmerken omvatten infecties van de bovenste luchtwegen met otitis en sinusitis, en infecties van de onderste luchtwegen met pneumonie en bronchiolitis, alsook infecties van het maag-darmstelsel zoals buikgriep. Minder gangbare uitingen omvatten sepsis, meningitis, septische artritis, osteomyelitis, en pyodermie. Ernstige bacteriële infecties met betrekking tot longen en CZS kunnen aanzienlijke sterfte veroorzaken of levensbedreigend zijn. In sommige gevallen worden geassocieerde auto-immuunaandoeningen en neurologische complicaties gevonden.

De aandoening is het gevolg van mutaties in verschillende genen die tussenkomen in humorale immuniteit, waaronder: IGHM (14q32.33), BLNK (10q23.2-q23.33), CD79A (19q13.2), CD79B (17q23), IGLL1 (22q11.23), PIK3R1 (5q13.1) en TCF3 (19p13.3). Gangbare oorzakelijke micro-organismen waaronder Streptococcus pneumonia, Haemophilus influenza, Staphylococcus aureus, Salmonella spp en Giardia spp en enterovirus.

Diagnose wordt vermoed op basis van vroegtijdige vatbaarheid voor ernstige terugkerende of aanhoudende infecties, vooral wanneer de ouders bloedverwant zijn of tot een geïsoleerde populatie behoren. Abnormale laboratoriumparameters omvatten lage niveaus van immunoglobulinen en lage aantallen of afwezigheid van volgroeide B-lymfocyten in het perifere bloed. Moleculaire genetische testen dienen uitgevoerd te worden om het genetische defect te bepalen en de diagnose te bevestigen.

Differentiële diagnoses omvatten G-gebonden agammaglobulinemie in mannelijke patiënten, myelodysplasie of aangeboren infecties.

In patiënten met deze vorm van agammaglobulinemie is autosomaal recessieve overerving couranter dan autosomaal dominante overerving. Erfelijkheidsadvies dient voorzien te worden voor getroffen families.

Er is geen curatieve behandeling maar een goede beheersing van de ziekte is mogelijk door middel van consequente gammaglobuline therapie. Deze kan intraveneus (400-600 mg/kg elke 3 tot 4 weken) of subcutaan (100 mg/kg elke week) toegediend worden. Therapie wordt best zo vroeg als mogelijk gestart. Sommige immunologen pleiten voor chronische toediening van antibiotica uit voorzorg en een verlengde behandeling met maximale doses bij acute infecties.

De prognose hangt af van de leeftijd bij de diagnose, naleving van therapie en de ontwikkeling van complicaties. De meeste patiënten kunnen met behandeling een normaal leven leiden.

Laatste update: december 2013