Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

Epidermolysis bullosa van Kindler (KEB) is het vierde voornaamste type van EB, na EB simplex, junctionele EB en dystrofische EB. De precieze prevalentie is niet gekend. Tot op heden werden meer dan 250 gevallen gerapporteerd.

De ziekte manifesteert zich doorgaans bij de geboorte met trauma-geïnduceerde blaarvorming op de huid die prominenter aanwezig is op extremiteiten en die neigt af te nemen met de leeftijd; waardoor het maar zelden voorkomt op volwassen leeftijd. Het genezen van de blaren gebeurt met een minimum aan littekenvorming. Naarmate de leeftijd vordert, worden bijkomende bevindingen van de huid waargenomen: (i) bij de meeste patiënten zijn lichtgevoeligheid met erytheem en door licht geïnduceerde blaren herkenbaar vanaf de vroege kindertijd en vaak nemen deze af na de adolescentie, (ii) progressieve poikilodermie van huid (atrofie, teleangiëctasie en reticulaire pigmentatie) manifesteert zich vanaf de kindertijd en is voornamelijk gesitueerd op aangezicht en hals, en (iii) atrofie van huid op handen en voeten tijdens de eerste levensjaren die gegeneraliseerd wordt tegen de adolescentie. De blaren treffen ook de slijmvliezen. In de mondholte zijn chronische gingivitis en parodontitis frequente en prominente kenmerken bij volwassenen. Tijdens de volwassenheid ontwikkelen geregeld oesofageale vernauwingen die leiden tot dysfagie en die herhaaldelijke dilataties vereisen. Anale (bloeding, stenose), urogenitale (bloeding van urethra, stenose van uitmonding van urinebuis), en oculaire (ectropion) betrokkenheid werden ook beschreven. De frequentie van deze manifestaties stijgt met de leeftijd. Een veel voorkomend bijkomend kenmerk is vergroeiing van vingers of tenen/partiële pseudosyndactylie. Betrokkenheid van strottenhoofd en darm, in het laatste geval met ernstige colitis, is zeldzaam. Andere mogelijke kenmerken zijn onder meer xerodermie (droge huid) en fijne afschilfering van huid, palmoplantaire hyperkeratose, vorming van milia (gerstekorrels), nageldystrofie, constrictieve banden van het type pseudo-ainhum, en orogenitale leukokeratose. Tot slot vertonen KEB-patiënten een verhoogde susceptibiliteit voor ontwikkeling van plaveiselcelcarcinoom (PCC).

Epidermolysis bullosa van Kindler wordt veroorzaakt door mutaties met functieverlies in het gen voor kindlin-1 (FERMT1), die leiden tot foutieve expressie van het fermitine-familie homoloog 1 (kindlin-1), een component van focale contacten van celadhesie.

Diagnose is gebaseerd op klinisch onderzoek, en biopsie om het niveau waarop blaren zich ontwikkelen na geringe tractie te bepalen. Kartering van antigenen met immunofluorescentie en transmissie-elektronenmicroscopie van stalen van huid met blaren tonen een enkel of meerdere splijtvlakken ter hoogte van de basale membraan van de huid alsook uitgebreide verdubbeling van lamina densa. Blaarvorming kan plaatsvinden onder de lamina densa, in de lamina lucida, of in basale keratinocyten. De diagnose wordt bevestigd door moleculair genetisch testen, vooral tijdens het eerste levensjaar.

Differentiële diagnoses zijn onder meer alle vormen van erfelijke EB, vooral dystrofische EB en EB simplex met gevlekte pigmentatie, alsook congenitale ziekten met lichtgevoeligheid en poikilodermie, zoals syndroom van Rothmund-Thomson, syndroom van Bloom, congenitale dyskeratose, poikilodermie met neutropenie, of xeroderma pigmentosum.

Prenatale diagnose kan uitgevoerd worden bij families die risico lopen op het krijgen van een kind met KEB indien de causale genetische variant reeds eerder werd geïdentificeerd bij een getroffen familielid.

Transmissie gebeurt autosomaal recessief. Erfelijkheidsadvies dient aangeboden te worden aan koppels die risico lopen (beide individuen zijn drager van een causale mutatie van de ziekte) om hen te informeren over het risico van 25% op het krijgen van een getroffen kind bij elke zwangerschap.

Ziektebeheer is gebaseerd op het vermijden van blaarvorming door preventief afdekken van huid ter bescherming. Vochtinbrengende crème dient aangebracht te worden op huid om xerodermie en huidkloven te verminderen. Preventieve maatregelen dienen ook te worden genomen voor lichtgevoeligheid. Zorgvuldige en tijdige verzorging van mondslijmvlies is noodzakelijk om gebitselementen te beschermen. Oesofageale vernauwingen kunnen behandeld worden door verwijding met behulp van een fluoroscopie-geleide ballon. Vroege diagnose van PCC (huid en mucosa) vereist rigoureuze en regelmatige opvolging vanaf de jonge volwassenheid.

In het merendeel van de gevallen is de levensverwachting normaal. Er zijn echter meldingen van patiënten met fataal agressief PCC, en bij een patiëntenserie trof huidkanker 70% van de patiënten ouder dan 45 jaar.

Laatste update: mei 2021 - Deskundige recensent(en): Pr. Cristina HAS | ERN-Skin*

* Europese referentienetwerken