Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

Meer dan 400 gevallen zijn wereldwijd gemeld. De prevalentie in Duitsland is 1/50.000.

VLCADD is een klinisch heterogene ziekte, met 3 belangrijke fenotypes. De ernstige, infantiele vorm van VLCADD kent een vroege aanvang, meestal binnen de eerste 3-12 levensmaanden, maar ook al in de neonatale periode, met een hoge mortaliteit en een hoge incidentie van hypoketotische hypoglycemie, leverziekte, hartritmestoornissen en cardiomyopathie. Pericardiale effusie werd ook gerapporteerd. De matig ernstige vorm van de zuigelingen/kindertijd van VLCADD vangt later aan (vroege neonatale periode tot vroege kindertijd) en presenteert zich meestal met hypoketotische hypoglycemie, lagere mortaliteit en zelden met cardiomyopathie. Myopathische VLCADD met late aanvang presenteert zich bij oudere kinderen en jonge volwassenen (meestal > 10 jaar) met geïsoleerde betrokkenheid van de skeletspieren, inspanningsintolerantie, spierpijn, rhabdomyolyse en myoglobinurie, meestal veroorzaakt door inspanning, vasten, koude/warmte en/of stress, maar ook een virale infectie kan deze presentatie uitlokken/verergeren. In zeldzame gevallen kan het leiden tot nierfalen en kan het fataal zijn. Sommige patiënten die zich presenteren met spierziekte hebben een voorgeschiedenis van hypoglycemie in de zuigelingentijd/kindertijd.

VLCADD wordt veroorzaakt door mutaties in het ACADVL-gen (17p13.1). Mutaties in dit gen leiden tot disfunctie van de mitochondriale bèta-oxidatie van lange keten-vetzuren.

Een abnormaal bloed- of plasmaprofiel van acylcarnitine identificeert vrijwel alle patiënten met het ernstige/matig ernstige fenotypes door het aantonen van een verhoging van C14:1 en van de ratio C14:1/C12:1, samen met verhogingen van de soorten C12, C16, C16:1, C18 en C18:1. Occasioneel vertonen patiënten met voornamelijk myopathische ziekte een normaal profiel wanneer ze metabolisch stabiel zijn. Organische zurenanalyse van urine tijdens een crisis demonstreert over het algemeen een niet-specifiek, abnormaal patroon van C6-C14 dicarbon- en hydroxydicarbonzuren. Pasgeborenenscreening is beschikbaar in Oostenrijk, Tsjechië, Denemarken, Duitsland, Hongarije, IJsland, Nederland, Portugal en Spanje (het komt voor dat patiënten met de mildere vorm met late aanvang niet gedetecteerd worden). VLCADD wordt bevestigd door het aantonen van twee pathogene mutaties in het ACADVL-gen. Analyses van de vetzuuroxidatieflux in gekweekte fibroblasten of directe meting van VLCAD-activiteit in lymfocyten of fibroblasten kunnen moeilijke diagnoses verduidelijken.

De differentiële diagnose omvat andere defecten in de lange keten-vetzuurverbranding. De presentatie van myopathische carnitinepalmitoyltransferase II-deficiëntie (zie deze term) is identiek aan de myopathische presentatie van VLCADD.

Prenatale diagnostiek is mogelijk wanneer mutaties geïdentificeerd zijn in de familie.

VLCADD wordt autosomaal recessief overgeërfd en erfelijkheidsadvies is mogelijk.

Een dieetbehandeling samen met het strikt vermijden van vasten zijn essentieel bij zuigelingen/kinderen en omvat een dieet arm aan lange keten-vetzuren in combinatie met de suppletie van middellange keten-triglyceriden. Een noodregime dient beschikbaar te zijn voor alle patiënten wanneer zij hun voorgeschreven dieet niet kunnen verdragen. Medische behandeling moet onmiddellijk gezocht worden indien er sprake is van decompensatie. Degenen met een milder fenotype moeten lichaamsbeweging en koude-/warmteblootstelling beperken en vasten vermijden. De behandeling met bezafibraat biedt mogelijks voordelen bij myopathische patiënten met residuele enzymactiviteit, maar dit moet nog volledig klinisch geëvalueerd worden.

VLCADD kan fataal zijn, maar dankzij screeningprogramma's voor pasgeborenen is de uitkomst verbeterd voor alle fenotypes. De prognose is veel beter voor mildere fenotypes, mits het therapieprotocol trouw opgevolgd wordt.

Laatste update: februari 2014