Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen
COVID-19 & Zeldzame Ziekten
Hulpbronnen voor Zeldzame Ziekten voor Vluchtelingen/Ontheemden
Zoek een zeldzame ziekte
Familiale geïsoleerde hypoparathyreoïdie
Een zeldzame heterogene groep van metabole aandoeningen, gekenmerkt door abnormaal metabolisme van calcium dat leidt tot hypocalciëmie door ontoereikende gehaltes van bioactief parathyroïdhormoon (PTH) in serum, zonder andere endocriene aandoeningen of ontwikkelingsdefecten.
ORPHA:2238
Classification level: Aandoening
Prevalentie: <1 / 1 000 000
Erfelijkheid: Autosomaal dominant, Autosomaal recessief, X-gebonden recessief
Leeftijd bij eerste symptomen: Elke leeftijd
Gevallen werden wereldwijd gerapporteerd, onder meer in Denemarken, de VSA en Korea. Er is geen duidelijk overwicht van een bepaald geslacht.
De aandoening kan op elke leeftijd optreden (van de neonatale periode tot de volwassenheid), maar symptomen vangen doorgaans aan in het eerste levensdecennium. De klinische verschijnselen zijn vooral die van niet-chirurgische hypoparathyreoïdie met hypocalciëmie, die leidt tot myopathie, spierzwakte, krampen, tetanie, cataract van lens, en tandanomalieën.
Mogelijke mechanismen die familiale geïsoleerde hypoparathyreoïdie veroorzaken, zijn: 1) een ongepast lage optimale waarde van calcium door varianten van het gen CASR die autosomaal dominante hypocalciëmie veroorzaken; 2) recessief functieverlies of dominant negatieve varianten van het gen GCM2 (6p24.22) dat codeert voor een transcriptiefactor die belangrijk is voor ontwikkeling, proliferatie en onderhoud van cellen van bijschildklier; 3) dominante of recessieve varianten van het gen PTH (11p15.3) die verstoorde secretie van PTH, apoptose van bijschildkliercellen, of secretie van biologisch inactief PTH veroorzaken, met niet-detecteerbare of verhoogde gehaltes van immunoreactief PTH in serum, en 4) varianten van het gen voor auto-immune regulator (AIRE) zonder verschijnselen van andere aandoeningen geassocieerd met verlies van AIRE-functie.
Diagnose is gebaseerd op biochemische analyses die lage gehaltes van calcium en PTH in serum aantonen, en wordt bevestigd door genetisch testen. Indien PTH-gehaltes hoog zijn, moet mogelijk de biologische activiteit van het PTH-molecule geëvalueerd worden.
Differentiële diagnoses zijn onder meer andere vormen van niet-chirurgische hypoparathyreoïdie met hypocalciëmie en lage PTH-gehaltes zoals auto-immune hypoparathyreoïdie en auto-immune polyendocrinopathie type 1, of syndromen met hypoparathyreoïdie als kenmerk zoals 22q11.2-deletiesyndroom. Bij patiënten die zich presenteren met hypocalciëmie met hoge PTH-gehaltes dient pseudohypoparathyreoïdie of secondaire hyperparathyreoïdie overwogen te worden.
Prenatale diagnose is mogelijk indien de genetische variant gekend is bij de familie.
Geïsoleerde hypoparathyreoïdie kan sporadisch of familiaal optreden, met autosomaal dominante of recessieve overerving.
Ziektebeheer bestaat uit symptomatische behandeling met suppletie van calcium en actief vitamine D.
Mits goede behandeling is de levensverwachting normaal, maar de levenskwaliteit kan negatief beïnvloed worden.
Laatste update: maart 2023 - Deskundige recensent(en): Pr. Lars REJNMARK | Endo-ERN*
Français,
Español,
Deutsch,
Italiano,
Português
Ελληνικά
: opgesteld/goedgekeurd door ERN(s)
: opgesteld/goedgekeurd door FSMR(s)
Het brede publiek
Richtlijnen
Meer informatie over deze ziekte
Patiëntgerichte faciliteiten voor deze ziekte
Onderzoeksactiviteiten naar deze ziekte
Neonatale screening