Kennis over zeldzame ziekten en weesgeneesmiddelen

Type 1 van de ziekte wordt beschouwd als de meest voorkomende vorm van VWD, en vertegenwoordigt tussen 50 en 75% van de gevallen, maar de prevalentie wordt vermoedelijk overschat.

De aanvangsleeftijd van bloedingsstoornissen varieert, en vroegere aanvang en ernstigere symptomen zijn geassocieerd met ernstigere deficiëntie van VWF. De bloedingsstoornissen worden doorgaans gekenmerkt door mucocutane hemorragie (menorragie, epistaxis, of verlengde bloeding na trauma of chirurgische interventie). Hematomen en hemartrose komen zeer zelden voor.

VWD wordt veroorzaakt door mutaties in het gen VWF (12p13.3). De anomalieën die verantwoordelijk zijn voor type 1 VWD leiden doorgaans tot intracellulaire retentie of snelle verwijdering van VWF uit de circulatie. Er werden echter ook families beschreven bij wie geen mutaties in het gen VWF werden gedetecteerd, wat er op wijst dat ook andere genetische factoren betrokken zijn. Tot op heden is de voornaamste bijkomende factor die werd geassocieerd met de ziekte de ABO-bloedgroep; bij individuen met bloedgroep O liggen de gehaltes van VWF 25-35% lager dan bij niet-O bloedgroepen.

De aanwezigheid van manifestaties van bloeding bij de patiënt en minstens een familielid is vereist voor diagnose. Diagnose door laboratoriumonderzoek is gebaseerd op detectie van parallelle afname van VWF-activiteit en -antigeen tot minder dan 40% van de normale gehaltes, in afwezigheid van merkbare anomalieën van distributie of structuur van de VWF-multimeren. Matige deficiëntie van factor VIII (FVIII) kan ook aanwezig zijn.

Gezien de variatie van VWF-gehaltes (vooral bij individuen met bloedgroep O) en het optreden van abnormale bloedingen in de algemene populatie, kan het moeilijk zijn om een onderscheid te maken tussen niet-getroffen individuen en diegenen met type 1 VWD. Evaluatie van patiënten aan de hand van bloedingsscore en studie van familiegeschiedenis zijn bijgevolg essentieel voor de diagnose. Differentiatie tussen verworven syndroom van von Willebrand (AVWS), dat optreedt in associatie met een andere onderliggende pathologie, en hereditaire VWD is problematischer, vooral wanneer type 1 VWD secundair is aan verhoogde verwijdering van VWF. Meting van VWF-gehaltes (antigeen en functie) laat doorgaans toe VWD te onderscheiden van hemofilie A.

Type 1 VWD wordt overgeërfd op een autosomaal dominante manier. Erfelijkheidsadvies dient voorgesteld te worden om patiënten te informeren over de ernst van de ziekte en de geassocieerde risico's (sommige patiënten kunnen drager zijn van type 3, de meest ernstige vorm), en om screening toe te laten voor detectie van andere getroffen familieleden.

Medicatie (zoals tranexaminezuur voor afwijkende KNO (keel, neus en oor)-bloeding en behandeling met oestrogeen-progesteron voor menorragie) zorgt voor een effectieve behandeling en kan op zichzelf of als een adjuvante therapie voorgeschreven worden. Desmopressine (dat tijdelijke vrijzetting van endogeen VWF uit epitheelcellen uitlokt) kan toegediend worden in gevallen waar een specifieke curatieve of preventieve behandeling vereist is. De respons op desmopressine is meestal goed bij patiënten met type 1 ziekte. Substitutietherapie met gezuiverde humane VWF vormt een alternatieve behandeling in geval van ernstige bloedingsproblemen, voor patiënten bij wie desmopressine wordt gecontra-indiceerd, voor diegenen met een ondermaatse respons op desmopressine, of voor diegenen bij wie tachyfylaxie optreedt.

Type 1 VWD is doorgaans niet levensbedreigend en leidt niet tot functionele stoornis van VWF.

Laatste update: november 2020 - Deskundige recensent(en): Pr. Sophie SUSEN